Teamcoaching
Samenwerking draait om meer dan afspraken en goede bedoelingen. Met ambitieuze doelen en een omgeving die voortdurend in beweging is staan veel teams tegenwoordig voor grote uitdagingen. Effectief samenwerken vraagt daarom om aandacht voor wat er werkelijk speelt bij en tussen mensen.
Wat ik vaak zie als ik begin bij een team is dat er wordt gekeken naar één of twee teamleden, of soms juist naar de leidinggevende. Als zij nou eens zouden veranderen – of vertrekken – dan zou het probleem opgelost zijn. Dit lost zelden iets op. Want het gedrag dat je ziet is geen individueel probleem, maar een patroon, groter dan de individuen die erin zitten. Het heeft een oorzaak binnen het team: in wat er gezegd wordt, in wat er niet gezegd of benoemd wordt, in hoe er gereageerd wordt als er iets misgaat. En zolang dat niet onderzocht wordt, herhaalt het zich. Met of zonder die ene persoon.
Daarin hoort ook de leidinggevende thuis. De manier waarop een team met elkaar omgaat staat zelden los van hoe er leidinggegeven wordt. Daarom werk ik in teamcoaching altijd met team en leidinggevende samen. Meestal zit die gewoon in de sessies, soms met aanvullend individueel overleg om te reflecteren op wat zich daar afspeelt. We stemmen dit vooraf samen af. Wat niet werkt: een team dat zich onder begeleiding opent, terwijl de leidinggevende op afstand een rapportage afwacht – dat vergroot de afstand eerder dan dat het die overbrugt.
Tijdens de sessies voert het team zelf een gesprek over wat er speelt in de samenwerking. Mijn rol daarin is spiegelend en onderzoekend. Ik bewaak het gesprek, help te vertragen waar dat nodig is. Ik werk niet met individuele correcties of snelle oplossingen, maar ik benoem wat mij opvalt in de interactie en de dynamiek in het gesprek binnen het team als geheel.
En ik help te onderzoeken wat daaronder meespeelt en wat maakt dat het zich blijft herhalen. Wat zich in het hier-en-nu afspeelt weerspiegelt hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet. Dat is soms ongemakkelijk. Maar het is ook precies waarom het werkt.
Spanningen of die normaal onder de oppervlakte blijven kunnen zo op een veilige manier aan de orde komen. Dat geeft opluchting en inzicht in wat er eigenlijk al die tijd speelde. Soms nodig ik het team uit om direct iets anders te proberen zodat het verschil niet alleen begrepen maar ook meteen ervaren kan worden. Want inzicht is een mooi begin, iets anders doen is een tweede.
Teamcoaching strekt zich daarom meestal uit over meerdere sessies. Patronen die zich jarenlang hebben ontwikkeld verdwijnen niet na één gesprek, hoe goed dat gesprek ook was. Ze hebben tijd en oefening nodig om te verschuiven. Afhankelijk van wat helpend is kunnen in een traject ook andere werkvormen worden ingezet, zoals Insights Discovery. Altijd als startpunt voor gesprek en verdieping, nooit als hokjesmodel.
Een traject begint altijd met een gesprek met de leidinggevende of opdrachtgever, soms gevolgd door een gesprek met teamleden. Daarin verkennen we wat er speelt, waar de spanning zit, en wat de vraag achter de vraag is. Op basis daarvan doe ik een voorstel van waaruit we samen verder werken.